• Anasayfa
  • Favorilere Ekle

BilgiSentezi


"Kendi kendimize egemen olmayı öğreten yönetim, en iyi yönetimdir." Goethe                         

SAĞLIK ÜRÜNLERİNİN ECZANE DIŞI KANALLARDAN SATIŞI VE BIG DATA PROJE ÖNERİSİ

GİRİŞ

Sağlık ürünlerinin eczane dışı kanallardan satılıyor olması eczacılar olarak hepimizi ciddi bir endişeye sevk etmektedir. Bu durum mesleğimiz açısından büyük bir tehdit gibi görünse de büyük bir avantajı da beraberinde getiriyor. İlk olarak; halkın sağlığa yardımcı ürünlere ciddi bir talebi olduğunu anlıyoruz. İkinci olarak; eczacılar olarak mevcut talebe yeterli cevap oluşturamadığımız gerçeğiyle yüzleşiyoruz. Bununla beraber, doğru ve akılcı bir model oluşturup “Eczane” algısını en üst seviyeye yükselttiğimiz takdirde, yaklaşık 25 bin şubesi ve sağlık profesyoneli kimliğimiz ile pazarın tartışmasız lideri konumuna ulaşabileceğimizi rahatlıkla söyleyebiliriz. Hepimizin bildiği gibi tabiat boşluk kabul etmez. Çeşit çeşit yasal düzenlemeler yapılsa da gıda, kozmetik veya başka ruhsatlar adı altında bu tür sağlık destek ürünlerinin satışının yapılması engellenemeyecektir ve açıkçası bu sınırlama çabası serbest piyasa ekonomisinin gerçeklerine de aykırıdır. Marketlere, kozmetik marketlere ya da diğer başka perakendecilere ürün veren firmaları boykot etmek de bir işe yaramayacaktır zira pazar payımızın çok düşük olduğu ortadadır. Günümüzde tüm sektörler daha da esnek bir hal alırken, tüm satışçılar müşteriye ulaşmaya çalışırken böyle bir ortamda pazardaki küçük bir paydaş olan eczacıya hiç kimse herhangi bir inisiyatif sağlamayacaktır. Bizler meslektaşlarımızla rekabeti önlemek adına çeşitli hamleler yaparken sektörde giderek pasifleşiyoruz ve en önemlisi de yaratıcılığımızı öldürüyoruz. Eczacılığın vazgeçilmez olduğu, pazardaki tek oyuncu olduğu günler maalesef çok eskilerde kaldı. Artık oyunu kuralına göre oynamalıyız diye düşünüyorum. Birbirimizle rekabet etmeyi anlamsız hale getirerek, 25 bin eczanenin hep beraber hareket edip eczane dışı kanallara karşı iddialı ve en güçlü bir alternatif oluşturmalıyız.

 
BIG DATA KAVRAMI

Big Data, kelime olarak “Büyük Veri” anlamı taşımaktadır. Teknolojinin ve internetin gelişmesiyle birlikte internette kullanıl(a)mayan çok büyük bilgi yığınları meydana geldi. Başlangıçta “Bilgi Çöplüğü” olarak nitelendirilen bu yığınları işleyerek anlamlı veriler elde etmeyi düşünen yazılımcılar, Big Data (Büyük Veri) kavramının ortaya çıkmasını sağladılar. Başta Facebook, Twitter, İnstagram olmak üzere her türlü sosyal medya paylaşımları, fotoğraflar, log dosyaları gibi veriler anlamlı ve işlenebilir hale getirilerek Big Data verileri elde edilmektedir. Elde edilen bu büyük veriler, şirketler/kuruluşlar tarafından çeşitli işleme ve raporlama sistemlerine tabi tutularak yeni veriler elde edilmekte ve bu verilerin yorumlanmasıyla da stratejik kararlar alınmaktadır.

 
BIG DATA BİLEŞENLERİ

Big Data (Büyük Veri); volume(hacim), velocity(hız), variety(çeşitlilik), verification(doğrulama) ve value(değer) olmak üzere 5V olarak adlandırılan 5 temel bileşenden meydana gelmektedir:

Volume(Hacim): Veri büyüklüğünü ifade eder. Veri yığınlarının sürekli artması dolayısıyla bunların planlanması ve yönetilmesi sürecidir.
Velocity(Hız): Big Data üretimi sürekli artan bir hızla büyümeye devam etmektedir. Bu hıza ayak uyduracak altyapının sağlanması gerekir.  
Variety(Çeşitlilik): Üretilen veriler birçok farklı platformlardan elde edildiği için birbirlerine dönüştürülebilmeleri ya da ortak bir noktadan ele alınarak yorumlanabilmeleri gerekir.
Verification(Doğrulama): Büyük bir hızla elde edilen bu verilerin güvenilirliğini kontrol edebilmek amacıyla saklanması ve gerekli durumlarda tekrar incelenmesi gerekir.
Value(Değer): Big Data’ ya anlam kazandıran bileşendir. Elde edilen verilerin şirket ya da kuruluş için mutlaka artı bir değer kazandırması gerekir.

 
ECZANELER İÇİN UYGULAMA ÖNERİSİ

1) Sağlık ürünlerinin farklı kanallardan satılıyor olması, mevcut portföyümüzün bir kısmını başka kanallarla paylaşırken bir kısmını da kaybedeceğimiz anlamına geliyor. Bu nedenle eczaneler olarak nitelikli bir sadakat sistemi kurmak artık bir zorunluluk olmuştur. Bu bağlamda, SMART eczane projesini destekleyici ve güçlendirici etkisi olacağı düşüncesiyle, aynı isimde SMART (Sosyal Makul Alışveriş ve Rehberlik Topluluğu) isimli bir platform kurarak hastalarımıza üyelik formu karşılığında “smart kart” isimli bir üyelik kartı verebiliriz. Şayet rekabet kanununa veya başka mevzuatlara aykırı durumlar olursa kartın ismi “smart + eczane adı” şeklinde düzenlenerek bu durum aşılabilir. Kazanılan üyelikleri, her eczacı Farmainbox sistemine kaydedecek ve eczacılar olarak güzel ve önemli bir veri havuzu elde etmiş olacağız. Zaten eczanelerimizde bütün vatandaşlarımızla irtibat halinde olduğumuz için birkaç ay gibi kısa bir sürede bu veriler tamamlanmış olacaktır. Eczanelerimize de “Bu eczane SMART üyesidir” ve “Akıllı toplum, akıllı eczane!” şeklinde şık bir pano veya ışıklı levha asarak insanlarda farkındalık ve ilgi alaka yaratacağız. Daha sonra ortak bir stand, raf etiketi ya da renklendirme çalışmasıyla bütün eczanelerde homojen bir satış bölgesi, kampanya köşesi yaratacağız. Yani zincir kurmadan zincir mağaza algısı yaratacağız! Bu da zaman içerisinde toplumda bütüncül bir eczane/mağaza algısı oluşmasını sağlayacaktır.
 
 
- Kartın slogan tasarımı aşağıdaki gibi olabilir:
 
Smart Kart
Akıllı toplum, akıllı eczane!
 
SMART
Sosyal Makul Alışveriş ve Rehberlik Topluluğu

Sosyal: 25 bin üyesi ile Türkiye’ nin en büyük ve en yaygın sağlık ağı olan eczanelere ücretsiz olarak danışabilir ve en kolay şekilde ulaşabilirsiniz.
Makul: Akıllı Eczane’ nizden en kaliteli ve orijinal ürünleri en doğru fiyatla satın alabilirsiniz.
Alışveriş: Bir uzman eşliğinde, güvenli ve avantajlı alışverişin keyfini sürün.
Rehberlik: Alanında uzman bir sağlık profesyoneli olan biz eczacılara, sağlığınızla ilgili her konuyu güvenle danışabilirsiniz.
Topluluk: “Birlikten kuvvet doğar” felsefesiyle, sizlere daha iyi bir sağlık hizmeti sunabilmek için hep beraber bir aileyiz.

 
2) En başta kooperatif depolarımız aracılığıyla olmak üzere, riske girmeden insanların her lokasyonda talep ettiği bebek maması, pişik kremi, tansiyon aleti vb. çeşitli ürün gruplarını belirleyerek ve de TV’ de reklamı dönen başarılı ürünleri takip ederek en uygun fiyatla tüketicilerin beğenisine sunacak şekilde üretici firmasından alıp eczanelere ulaştıracağız. Burada en önemli nokta tüm eczaneleri kapsayan ürünlerle başlanılmasıdır. Zaten zaman içerisinde sistem oturdukça ürün yelpazesi kendiliğinden genişleyecektir. Bunu yaparken etiket, afiş gibi unsurları eczanelere özel olarak firmadan talep edersek hem pratiklik hem de homojen bir görünüm elde etmiş oluruz. Her ayın belli bir dönemi bu ürünleri kampanya dahilinde eczanelerimizde sergileyeceğiz. Örneğin her ayın 1-10’ u arası gibi akılda kalıcı bir zaman dilimi belirleyerek tüm Türkiye’ de aynı anda aynı şekilde kampanya yapacağız. Bunu ilan edip reklam yasağı gibi prosedürlere takılmak zorunda değiliz. Eczanelerimizde vatandaşları bilgilendirerek toplumun benimsemesini sağlayabiliriz. Veya nasıl ki TEB öncülüğünde SGK protokolü imzalıyorsak TEB öncülüğünde bu tür kampanya tanıtımlarının yapılabilmesine yönelik yasal zemin arayışına girebiliriz. Böylece meslektaşlar açısından haksız rekabete neden olacak hatalı reklamların da önüne geçmiş oluruz. Eczacı kooperatiflerini de hareketlendirecek olan bu uygulama, biz eczacıların SGK’ nın kimi keyfi uygulamalarından kurtularak kendi ayaklarımız üzerinde durabilmemiz için önemli bir adım olacak ve elimizi güçlendirecektir.

 
3) Gelelim sürecin en kritik aşamasına. Satışı yapılan ürünleri Farmainbox’ taki veri havuzuna işleyeceğiz. Bunu stok takip programlarını Farmainbox’ entegre ederek kolayca yapabiliriz. Böylece satışlarımızı analiz edip yorumlayacağımız, işleyebileceğimiz çok değerli satış verileri (Big Data) elde etmiş olacağız. Aldığımız raporlara göre satış stratejileri belirleyip doğru bir pazar konumlandırması sağlayacağız. Bütün perakende zincir devleri de bu tür Big Data sistemleri uyguluyorlar. Kendi eczanelerimizde tabiî ki daha basit düzeyde satış raporları kullanıyoruz; ancak 25 bin eczane ile birlikte satış analizi yapmak bizlere toplumumuzun ülke, bölge ve çeşitli lokasyonlar bazında alışveriş eğilimlerini gözlemleme ve insanların talep ettiği ürünleri belirleyerek doğru satışa yönlendirme fırsatı sağlayacak. Elimizde somut ve şeffaf veriler olacağı için meslektaşlarımız da süreci sahiplenecek ve maksimum uyum sağlamak isteyeceklerdir.

 
4) E-ticaret pazarı bütün dünyada çok büyük bir hızla büyüyor. Ve bunun önüne geçmek kesinlikle imkansız. Açıkçası sağlık ürünlerinin internetten tamamen soyutlanabileceğini de öngörmüyorum. Sebebi ise farklı ruhsatlarla, farklı formatlarda satılabilmesi ve bir kalıba sığdırılamaması. Radikal bulanlar olabilir belki ama; meslek örgütümüz TEB öncülüğünde bir e-ticaret şirketi kurarak kozmetikler, çeşitli otc ürünler gibi yasal mevzuata uygun belli başlı ürün gruplarının satışını gerçekleştirebiliriz diye düşünüyorum. Kurulum maliyetinin düşük olması ve e-ticaret pazarında yakın gelecekte öngörülen ciddi potansiyel nedeniyle biz eczacılar için fevkalade önemli bir gelir kaynağı teşkil edecektir. Bunu yaparken de sıradışılık yaratmak adına, teslimatı kargo ile değil de alıcının kendisine en yakın olan eczaneyi seçmesi ile elden gerçekleştirecek olursak, internetten alışveriş yapan insanların da eczane ile temasını sağlarız. Topluma her zaman ulaşılabilir olduğumuzu hissettiririz ve tek bir satışta 25 bin eczanenin reklamını yapmış oluruz. Ayrıca insanlar, 25 bin eczacının güvencesiyle internetten alışveriş yapmayı da kesinlikle tercih edeceklerdir. Burada esas önemli olan eczanenin ön plana çıkarılarak reklamının yapılması, biz her yerdeyiz mesajının verilmesi ve biz eczacılar için yeni bir gelir kapısının sisteme entegre edilmesidir.

 
SONUÇ

Elbette burada yer alan fikirlerin yasal zeminde değerlendirilip olgunlaştırılması gerekmektedir. Bugün için bizlerden alışveriş yapan insanların, değişen şartlar ve alışkanlıklar  neticesinde yarın da bizi tercih edeceğini kimse garanti edemez. Hatta mevcut gidişata bakacak olursak maalesef durumumuzun iç açıcı olmadığı da ortadadır. Bu nedenle müşteri aidiyetini geliştirici, toplumun ilaç dışı ürünlerdeki alışveriş tercihini yine toplumun faydasını gözetecek şekilde yönlendirici yöntemlere sektörümüzün acil olarak ihtiyacı vardır. Kurallarla, kanunlarla etrafımıza duvarlar örerek bizi pasifize edenlere karşı, her türlü sınırlamayı anlamsızlaştıracak yaratıcı çözüm ve stratejileri, çok hızlı bir şekilde hayata geçirmeye gayret etmeliyiz.

bilgisentezi.com
 
Paylaş |                       Arşiv     
161 kez okundu